Bakı sakinləri hansı tatulara üstünlük verirlər? – REPORTAJ

Bakı sakinləri hansı tatulara üstünlük verirlər? – REPORTAJ

Baxış sayı: 7. 200 dəfə baxılıb.

Döymə ənənəsi çox qədimdir. Mumiyalar əsasında qədim Misirdə tatunun olması məlum olub. Qədim yunanlılar və romalılar tatunu günahkarlar və kölələrə ediblər.

Ötən dövr ərzində insanın bədəninə döyülən rəsmlər mistik mənasını itirərək incəsənətin bir növünə çevrilib. Lakin bu incəsənətdə kətan əvəzinə insan dərisi, fırça və karandaş əvəzinə isə iynələr istifadə olunur.

Azərbaycanda tatulara münasibət fərqli olub. Sovet işğalından öncə həm qadınlar, həm də kişilərdə tatuya rast gəlmək mümkün idi. Nəsilləri göstərmək üçün üzə müxtəlif ornamentlər vurulurdu. 

Bakı sakinləri hansı tatulara üstünlük verirlər? – REPORTAJ

Bolşeviklər hakimiyyətə gələndən sonra tatu qadağa olundu. Uzun müddət tatu kriminal aləmin atributu hesab edildi.  Hətta sovetlərə qarşı simvollar daşıyan tatulara görə həbs cəzası var idi. 

Döymə hərbi sistemdə də geniş yayılıb, ancaq bununla kəskin mübarizə aparılıb.

Bakı sakinləri hansı tatulara üstünlük verirlər? – REPORTAJ

İnsanın dərisindən tatunun soyulması faktlarına da rast gəlinib.

XX əsrin sonlarından etibarən ölkəmizdə döyməyə qoyulan qadağa tədricən aradan qalxıb və submədəniyyəti (əksəriyyətin akademik mədəniyyətindən fərqlənən modern mədəniyyət, həmçinin bu mədəniyyətin daşıyıcıları) göstərən bir elementə çevrilib. Bu sahədə ölkəmizdə artıq industriya yaradılıb, ölkəmizdə tatu studiyalarının sayı çoxalıb, tatu ustalarının peşəkarlığı artıb. 

Bakı sakinləri hansı tatulara üstünlük verirlər? – REPORTAJ

Tatu bu gün müasir mədəniyyətin göstəricisinə çevrilib.

ÇıxışYolu.Com Bakının ən tanınmış tatu ustası Telman Eyzamoğlu ilə tatunun incəlikləri barədə söhbətləşib.

Bakı sakinləri hansı tatulara üstünlük verirlər? – REPORTAJ

O, bizimlə söhbətində bildirib ki, ölkəmizdə tatu etdirənlərin sayı əvvəlki illərə nisbətən artıb: 

“Ən müsbət hal odur ki, insanlar hazırlıqlı gəlirlər. Yəni vurdurmaq istədikləri döyməni öncədən müəyyənləşdirirlər.

Bakı sakinləri hansı tatulara üstünlük verirlər? – REPORTAJ

Əvvəllər kimdəsə gördükləri rəsmi istəyirdilər, indi isə vəziyyət bir qədər dəyişib. Özünəməxsus detallara üstünlük verirlər”. 

Bakı sakinləri hansı tatulara üstünlük verirlər? – REPORTAJ

Tatuda son tendensiyalar

“Bir dönəm əksəriyyət çin heroqlifləri, yaxud “trabl”lar istəyirdilər. Bəzən bunun köhnə dəb olduğunu izah edib, müştərini inandırmağa nail oluruq. 

Bakı sakinləri hansı tatulara üstünlük verirlər? – REPORTAJ

Get-gedə rəngli döymələrə maraq artır. Qadınlar daha çox mandala janrında tatulara üstünlük verirlər, yəni hər hansı bir şəkilin naxış formasında işlənilməsi. 

Bakı sakinləri hansı tatulara üstünlük verirlər? – REPORTAJ

Bəzi qadınlar əməliyyatların, yaxud çapıqların üstünü örtmək üçün döymələr vurdururlar. Misal üçün, sakura güllərindən istifadə edirlər, bu daha rahatdır, tam tikişin üstündən budaq gedir, qalan yerlər güllərlə bəzədilir. 

Bakı sakinləri hansı tatulara üstünlük verirlər? – REPORTAJ

Kişilər güclü canlıların rəsmlərinə, pələng, şir, əjdaha, ayı və başqalarına, yaxud klassik ornamentlərdən biomexanika və “old school” janrına üstünlük verirlər.

Bakı sakinləri hansı tatulara üstünlük verirlər? – REPORTAJ

3D döymələrə maraq yavaş-yavaş artır. Hərdən müştərilər hesab edir ki, hər şəkli 3D etmək olar. Ancaq bu, mümkün deyil, kiçik bir rəsmi 3D formaya salmaq olmur”.

Bakı sakinləri hansı tatulara üstünlük verirlər? – REPORTAJ

Eyzamoğlu onu təsirləndirən işlərdən də danışıb:

“Çox sevdiyim bir adam vardı, dünyasını dəyişdi, onun nəvəsi gəldi və babasının aldığı medalı öz sinəsinə döydürdü”. 

Bakı sakinləri hansı tatulara üstünlük verirlər? – REPORTAJ

Güləşçi dostumuz var – Cəlal Süleymanov. O, beynəlxalq yarışmada qalib oldu. Bayrağımızı qaldırdı, mən də ona hədiyyə olaraq maraqlı tatu etdim”.

Bakı sakinləri hansı tatulara üstünlük verirlər? – REPORTAJ

Qadağan olunan tatular

“Biz tatuya incəsənət kimi baxırıq. Kriminal və siyası döymələrdən imtina etməyə çalışırıq, çünki bizim işimiz tamam başqadır – incəsənətdir”. 

Bakı sakinləri hansı tatulara üstünlük verirlər? – REPORTAJ

Eyzamoğlu ilk dəfə tatu etdirmək istəyənlərə məsləhətlər verib.

“Qəfil qərar verməsinlər, bir az fikirləşsinlər, bir kağıza çıxarıb baxsınlar və dəyərləndirsinlər. Nə istədiklərini bilsinlər.

Bakı sakinləri hansı tatulara üstünlük verirlər? – REPORTAJ

Tanımadığım adam gəlib deyir ki, tatu istəyirəm, nə məsləhət görərsiniz? Hər insanın xarakterini bilmədiyim üçün belə situasiyalarda qərar vermək çətin olur.

Müvəqqəti tatu yoxdur, xına ilə işləmə var.

Bakı sakinləri hansı tatulara üstünlük verirlər? – REPORTAJ

Daha bir vacib məqam gigiyenadır. Hansı ustanın yanına getmələrindən asılı olmayaraq, bu məqama fikir versinlər.

Döymələr vurulduqdan sonra insan arıqlayır, yaxud kökəlirsə, tatu bir az dəyişilir. İnsan simmetrik tatu istəyirsə, bədəni dəyişdikcə tatu da dəyişəcək”.

Bakı sakinləri hansı tatulara üstünlük verirlər? – REPORTAJ

Yalançı tatu ustaları

“Bakıda tatu ustalarından çox, tatu maşını olanların sayı çoxalıb. Onlar başqa ustaların işlərini götürüb istifadə edirlər. Nə gigiyenaya fikir verilir, nə başqa bir məqama. İnsalar bilməlidir ki, infeksiya tək iynədən keçmir, boyadan, aparatın özündən də yayılır. Döyməni dəyişib üstünə nəsə vurmaq olar, lakin xəstəliyə düzəliş etmək olmur”, – T. Eyzamoğlu əlavə edib.

Bakı sakinləri hansı tatulara üstünlük verirlər? – REPORTAJ

Döymənin ağrıları və qiyməti

Ustanın sözlərinə görə, döymə vurdurmaq ağrılı proses deyil:

Bakı sakinləri hansı tatulara üstünlük verirlər? – REPORTAJ

“Lakin ağrılar individualdır. Biri üçün çox ağrılı olan işlər, başqası üçün ağrısızdır. İnsan ağrı hiss etmək istəmirsə, ağrıkəsici kremlərdən istifadə etmək olar”.  

Bakı sakinləri hansı tatulara üstünlük verirlər? – REPORTAJ

Usta tatunun qiymətləri ilə bağlı bunları deyib:

“Qiymətləri konkret demək olmur, çünki eskizə, ölçüsüyə, bədənin hansı hissəsinə vurulacağına baxılmalıdır”. 

Bakı sakinləri hansı tatulara üstünlük verirlər? – REPORTAJ

Elvin Əhmədov
Foto: Ehtiram Jabi
www.ÇıxışYolu.Com